Akutni abdomen

Definicija

Akutni abdomen je kliničko stanje koje se karakteriše iznenadnom, jakom abdominalnom boli koja traje manje od 24 sata i obično zahtjeva hitnu medicinsku procjenu i često hiruršku intervenciju. To nije dijagnoza, već simptom koji može biti uzrokovan različitim stanjima.

Etiologija

Mnogi intraabdominalni poremećaji izazivaju bol u abdomenu.

Neki od njih su:

1. Upalni uzroci:

• Apendicitis (upala sljepog creva)

• Pankreatitis (upala pankreasa)

• Kolecistitis (upala žučne kese)

• Divertikulitis (upala divertikula u debelom crevu)

2. Opstruktivni uzroci:

• Crijevna opstrukcija (ileus)

• Žučni kamenci (holedoholitijaza)

• Bubrežni kamenci (nefrolitijaza)

3. Vaskularni uzroci:

• Aneurizma abdominalne aorte

• Mezenterijalna ishemija (nedostatak krvotoka u crevima)

4. Perforacija:

• Perforirani čir (želuca ili dvanaestopalačnog creva)

• Perforacija creva

5. Ginekološki uzroci (kod žena):

• Ektopična trudnoća (vanmaterična trudnoća)

• Torzija jajnika

• Ruptura ciste na jajniku

6. Trauma:

• Povrede abdomena usljed nesreća ili udaraca

Simptomi

• Nagla i jaka bol u stomaku (često lokalizovana ili difuzna)

• Mučnina i povraćanje

• Povišena temperatura (ako postoji infekcija)

• Napetost trbušnog zida (peritonealna iritacija)

• Problemi sa crijevima (zatvor ili dijareja)

Dijagnoza

• Anamneza i klinički pregled

• Laboratorijske analize (krvna slika, CRP, amilaze itd.)

• Radiološke pretrage (ultrazvuk, CT, rendgen)

• Endoskopske procedure (po potrebi)

Liječenje

Liječenje zavisi od uzroka, ali može uključivati:

• Hiruršku intervenciju (ako je potrebna, npr. kod apendicitisa ili perforacije)

• Antibiotike (ako postoji infekcija)

• Rehidraciju i stabilizaciju pacijenta

Literatura

1. “Schwartz’s Principles of Surgery” – Brunicardi FC, Andersen DK, et al. Sveobuhvatan udžbenik za opštu hirurgiju. Relevantna poglavlja: Akutni abdomen, Hirurške infekcije, Abdominalna trauma.

2. “Sabiston Textbook of Surgery: The Biological Basis of Modern Surgical Practice” – Townsend CM, Beauchamp RD, et al. Detaljan pristup dijagnostici i lečenju hitnih abdominalnih stanja.Relevantna poglavlja: Akutni abdomen, Gastrointestinalna oboljenja.

3. “Bailey & Love’s Short Practice of Surgery” – Williams NS, Bulstrode CJ, O’Connell PR. Praktičan vodič kroz hirurgiju sa naglaskom na hitne hirurške intervencije. Relevantna poglavlja: Hirurška hitna stanja, Abdominalna hirurgija.

4. “Tintinalli’s Emergency Medicine: A Comprehensive Study Guide” – Tintinalli JE, Stapczynski JS, et al.

5. Vodeći vodič za urgentnu medicinu sa pregledom pristupa akutnom abdomenu u hitnim službama.

6. Relevantna poglavlja: Akutni abdomen, Trauma abdomena, Pankreatitis.